Vitamine B12 (deel 1)

In eerdere afleveringen lepelden we wat wetenswaardigheden op over de vitamines A en B1 tot en met B7. Over de laatstgeborene van de familie B, cobalamine of B12, is veel te vertellen.

Cobalamine zorgt onder andere voor de aanmaak van beenmerg en rode bloedlichaampjes. De vitamine is net als de overige B’s in water oplosbaar. Toch kan ons lichaam hiervan een voorraadje opslaan. Een tekort, ontstaan door bijvoorbeeld veranderde eetgewoonten, wordt dan ook vaak pas na een jaar of vier zichtbaar. Het uit zich in een afname van de weerstand tegen ziekten, slechte spijsvertering, geheugenverlies en dementie. Omdat cobalamine vooral voorkomt in producten van dierlijke oorsprong, kunnen veganisten en volgers van andere diëten waarbinnen het gebruik van dierlijke producten niet is toegestaan makkelijk een tekort oplopen. Ook mensen met bloedarmoede moeten hun cobalamine in de gaten houden. Rijk aan vitamine B12 zijn: eieren, zuivelproducten, vis en lever.

Een pond hiervan -en dan rauw- werd tot in de jaren twintig voorgeschreven aan mensen met een bepaalde vorm van bloedarmoede. Voor hun onderzoek hiernaar ontvingen de onderzoekers Minot, Murphy en Whipple in 1934 de Nobelprijs voor geneeskunde. Ze wisten dat iets in rauwe lever bij deze bloedarmoede een rol speelde, maar niet wat. Pas in 1948 werd de stof cobalamine geïsoleerd en toegevoegd aan de vitamine B-familie. Vanaf dat moment hoefden de patiënten niet langer slijmerige, onsmakelijke rauwe lever te verorberen en kon volstaan worden met een vitaminesupplement.

In een volgende aflevering komen we terug op deze vitamine, maar nu eerst een cobalamine-rijk recept, oorspronkelijk Welsh, waarin vis in melk gekookt wordt.

 

Berwi Gwyniedyn mewn Llaeth
Gang: bijgerecht
Keuken: vis
Porties: 4
Auteur: Elsje de Ruijter
Ingrediënten
  • 700 gram zalmforel
  • 1 liter melk
  • zout
  • 1 venkelknol groen van
  • 2 tot 3 dl crème fraîche
Bereiding
  1. Snij het venkelgroen fijn. Doe de vis in de pan, giet er zoveel melk op dat de vis bedekt is, haal de vis er weer uit en breng de melk aan de kook. Voeg een beetje zout toe en laat de vis rustig in de kokende melk zakken. Doe het venkelgroen erbij en breng het geheel weer aan de kook. Laat de vis vervolgens 30 tot 50 minuten zachtjes koken, afhankelijk van de dikte, totdat hij gaar is. Vis hem dan uit de pan, snij hem in vier gelijke stukken en serveer met de crème fraîche.
Notities

Lekker met een groene salade en gebakken aardappels. Kan ook koud gegeten worden.

 

Deze tekst is gepubliceerd in de Volkskrant van 1 november 1998

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *